De eenhoorn: een onschuldig sprookjesfiguur of meer dan dat?
Een poos geleden kreeg ik de vraag of ik iets meer wist over de achtergrond van de eenhoorn. Niet zo’n gekke vraag, want als je een willekeurige speelgoedwinkel binnenloopt zie je ze overal. Vanaf ongeveer 2015 ontstond wereldwijd deze “unicorn trend”. De Guardian noemt dit zelfs een “culturele hype''1 Van knuffels tot kleding, in kinderboeken en televisie series, vaak kleurrijk en omringd door regenbogen. Dat maakt dat je de eenhoorn al snel als een onschuldig fantasiedier ziet.
Maar is dat het hele verhaal?
Voor christelijke ouders en opvoeders is het goed om verder te kijken dan alleen de buitenkant. Want symbolen dragen betekenis. Of het nu om een yin yang teken gaat of een mandala. Dingen komen ergens vandaan. Die betekenis verandert soms wel door de geschiedenis heen. De vraag is daarom niet alleen: wat betekent een eenhoorn voor mijn kind? Maar ook: wat vertegenwoordigt de eenhoorn tegenwoordig in de cultuur waarin mijn kind opgroeit?
De oorsprong van de eenhoorn
Laat ik ermee beginnen dat de eenhoorn geen Bijbels dier is, maar een mythisch wezen dat al duizenden jaren voorkomt in verschillende culturen. Afbeeldingen van dieren met één hoorn zijn al bekend uit de Indusbeschaving (ca. 2500 v.Chr.). In de Middeleeuwen zie je de eenhoorn terugkomen in kunst en legendes.
Sommige oudere Bijbelvertalingen, zoals de King James Version, vertalen het Hebreeuwse woord re’em met “unicorn”. Tegenwoordig zijn vrijwel alle Bijbelwetenschappers het erover eens dat dit woord waarschijnlijk verwijst naar een wilde os of oeros en niet naar een mythische eenhoorn.
De Bijbel leert dus nergens dat een eenhoorn werkelijk bestaat.
Van sprookje naar spiritualiteit
Eeuwenlang bleef de eenhoorn een figuur uit legendes en sprookjes.
In de afgelopen tientallen jaren heeft de eenhoorn binnen sommige stromingen van de New Age-beweging een heel andere betekenis gekregen.
Toen ik jaren terug alweer hier uitgebreider over las besefte ik dat de eenhoorn voor sommige mensen een spirituele betekenis heeft. Denk aan:
Voor veel mensen binnen de New Age is de eenhoorn dus helemaal geen onschuldig sprookjesdier. Hier vertegenwoordigt de eenhoorn een werkelijkheid waarmee bewust geestelijk contact gezocht wordt.
Doreen Virtue
Voordat Doreen christen werd, behoorde zij jarenlang tot één van de bekendste auteurs binnen de New Age. Zij schreef tientallen boeken over engelen, orakelkaarten, feeën en ook over eenhoorns.
Zij ontwikkelde onder andere de Magical Unicorns Oracle Cards en schreef boeken waarin zij leerde dat eenhoorns geestelijke wezens zijn die mensen begeleiden, beschermen, genezen en boodschappen doorgeven. Door eerdere afspraken met haar uitgever zijn deze producten, tot haar grote spijt, nog steeds verkrijgbaar. Zij moedigde volwassenen, maar ook kinderen aan om contact met deze wezens te zoeken.
Na haar bekering tot Jezus Christus in 2017 heeft Doreen publiekelijk afstand genomen van dit onderwijs.
In video’s en artikelen waarschuwt zij nu dat de spirituele eenhoorn geen Bijbels begrip is. Volgens haar maakte het deel uit van haar vroegere occulte praktijk en heeft zij daar oprecht berouw over gekregen. Zij vertelt dat zij spijt heeft dat zij juist kinderen heeft aangemoedigd om zich met deze spirituele wereld bezig te houden.
Ik ben zelf van mening dat je haar getuigenis niet zomaar aan de kant kunt schuiven. Weinig mensen kennen de New Age van binnenuit zoals zij. Zij weet uit eigen ervaring welke betekenis de eenhoorn binnen die beweging heeft gekregen.
Dit sluit ook aan bij wat er tegenwoordig voor kinderen te zien en lezen is over de eenhoorn. Je hoeft niet lang te zoeken om te ontdekken dat veel hedendaagse kinderboeken en series de eenhoorn niet alleen als fantasiedier neerzetten, maar ook verbinden aan magie, bijzondere krachten en spirituele elementen.
Bijvoorbeeld in het boek: Het magische eenhoorn genootschap van Selwyn E Phipps schreef iemand in de recensie2: “….Interessant om bijvoorbeeld te weten welke eenhoorn jouw beschermer is.” En: Voor jonge kinderen is dit handboek gewoon echt pure magie!
Ook de boeken van Unicorn Academy waarop de Netflix serie gebaseerd is, hebben de eenhoorns een enorme variatie aan magische krachten: vliegen, onzichtbaarheid, de toekomst kunnen zien, krimpmagie, objecten verplaatsen, lichtmagie, vuurmagie, waterkrachten, etc.
Waarom dit christelijke ouders aan het denken mag zetten
Als een symbool voor een groeiende groep mensen tegenwoordig een duidelijke spirituele betekenis heeft gekregen, is het dan wijs om dat symbool zonder nadenken overal te omarmen?
En neem daarbij in gedachten mee dat er vandaag ook voor kinderen ontzettend veel rondom de eenhoorn verkrijgbaar is die de weg naar datzelfde spirituele pad opent.
Christelijke opvoeding is vooral leren onderscheiden.
De Bijbel roept gelovigen op:
“Beproef alle dingen, behoud het goede.” (1 Thessalonicenzen 5:21)
En met betrekking tot magie vinden we onder andere in Deuteronomium 18: 9 - 14 een duidelijk verbod op occulte praktijken zoals toverij en bezweringen doen. Hier wordt aangegeven dat het een gruwel is voor de Heere God.
Dat betekent ook dat wij leren kijken naar de boodschap achter symbolen. Juist kinderen groeien op in een tijd waarin spiritualiteit steeds normaler wordt.
En in die wereld is Yoga, mindfulness, manifesteren, energieën, kristallen, orakelkaarten, sterrenbeelden en spirit animals iets wat steeds vaker als iets positiefs en onschuldigs naar hen toekomt. Binnen diezelfde cultuur heeft ook de eenhoorn voor een groep mensen een spirituele betekenis gekregen. Een betekenis waar ook kinderen via boeken, series en social media gemakkelijk mee in aanraking komen.
Het kan best zijn dat het blijft bij die ene eenhoornknuffel. Maar bij sommige kinderen groeit een fascinatie die verder gaat dan speelgoed alleen. De deur naar magie en New Age kan geleidelijk steeds een stukje verder open gaan. Dat is precies waarom bewust kijken naar wat een symbool vertegenwoordigt, waardevol is.
Dat betekent dat christelijke ouders zich mogen afvragen welke symbolen zij bewust een plaats geven in de leefwereld van hun kinderen.
Dit vanuit liefde voor de Heere Jezus en vanuit de verantwoordelijkheid om kinderen te leren onderscheiden tussen wat uit God is en wat niet.
Tot slot
Juist omdat de eenhoorn binnen delen van de hedendaagse spiritualiteit bewust gebruikt wordt als symbool van geestelijke kracht, gidsen en alternatieve spiritualiteit, is het verstandig om daar niet gedachteloos in mee te gaan.
God roept ons niet op om achterdochtig te leven, maar wel om onderscheidingsvermogen te oefenen. Dat geldt ook voor de symbolen waarmee wij onze kinderen omringen.
Toen ik eenmaal kennis had genomen van de achtergrond van de eenhoorn en later het getuigenis van Doreen Virtue beluisterde was dit voor mij een extra bevestiging om niet zomaar met deze hype mee te gaan.
En met die kennis maakte ik andere keuzes.
Tegelijk ben ik er nooit krampachtig mee omgegaan als andere christenen de grens ergens anders trokken.
Voor mij gaat het hierom:
Maar wat mij en mijn huis betreft, wij zullen de HEERE dienen! Jozua 24:15
Op het moment dat ik bepaalde kennis draag maakt mij dit ook verantwoordelijk. Dan wil ik het niet in huis. Dat heeft voor mij niks te maken met angst voor occulte belasting door een eenhoorn knuffel, maar gewoonweg omdat de eenhoorn voor mij dan niet meer een leuk neutraal fantasiedier is die ik ruimte wil geven in mijn huis.
Je huis bewust vrij houden van dingen die voor zoveel andere mensen een duidelijk spirituele betekenis heeft is één van de manieren waarop kinderen leren onderscheiden.
Je laat zien dat je niet overal zomaar in meegaat, omdat het populair is, maar bewust keuzes maakt.
Het is één van de manieren waarop jij en je huis de Heere God kunt dienen en eren.
