De Week van de Lentekriebels is een nationale projectweek voor het basisonderwijs, georganiseerd door Rutgers in samenwerking met de regionale GGD’en. Scholen die meedoen geven een week lang aandacht aan weerbaarheid, relaties en seksualiteit.

De afgelopen jaren ontstond er ophef over deze week. Er werden zorgen geuit dat het lesmateriaal kinderen zou seksualiseren. Stichting Gezin in Gevaar publiceerde hierover een zwartboek. Rutgers startte vervolgens een kort geding wegens vermeende leugens en laster en werd door de rechter in het gelijk gesteld.

Hoe beoordeel je dit materiaal als christen?
Dat Rutgers juridisch is vrijgesproken, betekent niet dat het materiaal neutraal is en er geen bezwaren tegen zijn. Ouders en scholen blijven altijd zelf verantwoordelijk om te toetsen.

In dit artikel gaat het specifiek over materiaal dat door of met behulp van Rutgers is ontwikkeld. Niet over andere methodes die los daarvan bestaan, ook al worden die soms door Rutgers genoemd.
Hoewel je niet altijd al het materiaal kunt inzien, betekent dat niet dat beoordelen onmogelijk is.

De kernvraag

Rutgers is open over haar visie op seksualiteit. Juist daardoor is het mogelijk om te toetsen.
Vaak wordt de discussie gevoerd op het niveau van losse lessen:

•  Welke woorden worden gebruikt?
•  Welke opdrachten worden gegeven?
•  Wat wordt er precies gezegd of laten zien?

Maar daarmee mis je de kern. De belangrijkste vraag is:
Vanuit welke visie wordt dit materiaal ontwikkeld?

Of nog dieper:
Wat is de bron waaruit wordt geput ?

De Bijbelse lijn: wortel en vrucht

De Bijbel leert dat de vrucht voortkomt uit de wortel. Wat iemand gelooft over God, de mens en het leven, werkt altijd door in wat hij of zij onderwijst. Dat betekent dat je verder kijkt dan alleen de zichtbare inhoud.
Je onderzoekt de bron.

De visie achter het materiaal van Rutgers

Rutgers is open over haar visie op seksualiteit. Daarin komen onder andere de volgende opvattingen in naar voren:

•  Seksualiteit is iets dat je zelf invult: met wie, wanneer en hoe
•  belangrijkste is dat jij doet waar jij je goed bij voelt
•  Gender wordt gezien als een innerlijke beleving die kan veranderen
•  Abortus wordt gepresenteerd als een legitieme keuze die je kunt maken wanneer jou dat beter uitkomt
•  Abortus veroorzaakt geen psychische problemen. Als dit wordt gezegd berust dit volgens hen op desinformatie.  

(Bronnen o.a.: seksualiteit.nl en sense.info)

Deze uitgangspunten raken direct aan fundamentele vragen over leven, identiteit en verantwoordelijkheid. Voor een christen is dat niet neutraal. De genoemde opvattingen staan ook haaks op wat de Bijbel leert over seksualiteit, het leven en identiteit.

De Bijbel spreekt juist over:

•  leven als een gave van God
•  seksualiteit als onderdeel van Zijn goede schepping binnen de kaders van het huwelijk.
•  Geslacht of seksuele voorkeur bepaalt niet wie je bent.
•  Je identiteit ligt niet in wat je voelt of verlangt, maar in hoe God je heeft geschapen en tot wie Hij je roept.

Over waarheid en bron

De Bijbel leert bijvoorbeeld dat de man het hoofd is van de vrouw. Op zichzelf kan dat verkeerd begrepen worden.
Maar wie de Bijbel in zijn geheel leest, ontdekt dat daar iets onder ligt:

•  het wijst naar Christus als Hoofd van de gemeente
•  het spreekt over liefdevolle leiding
•  en over zelfopofferende verantwoordelijkheid

De diepere laag bepaalt de betekenis.
Zo is het ook met onderwijs over seksualiteit. Wat eronder ligt: de visie op mens, lichaam en identiteit, bepaalt hoe alles wordt ingevuld en onderwezen.

Een moslim, jehova getuige of New age aanhanger kan bijvoorbeeld een Bijbeltekst correct citeren. Maar dat betekent niet dat je wilt dat één van hen jouw kind over de Bijbel onderwijst of het denken van je kind daarover vormt.

Alleen iemand die: God kent, liefheeft en recht wil doen aan Zijn Woord.

Zo kan ook in lesmateriaal van Rutgers informatie voorkomen die op zichzelf niet verkeerd is. Maar dat maakt niet de hele methode goed. Je wilt niet dat je kind wordt onderwezen met materiaal dat voortkomt uit een visie die haaks staat op de Bijbel. Als christenouder wil je dat kinderen in hun denken over seksualiteit worden gevormd zoals God, de Gever, het heeft bedoeld. Juist bij zulke tere onderwerpen is het belangrijk om hier scherp op te zijn.

Waarom dit ertoe doet

Wanneer de onderliggende visie anders is, zal dat vroeg of laat doorwerken in:

•  wat als normaal wordt gepresenteerd
•  hoe keuzes worden gekaderd
•  wat kinderen leren over zichzelf en anderen
•  wat zij als waarheid gaan zien over seksualiteit

Daarom is het niet voldoende om alleen naar losse lessen te kijken. Het gaat om de bron waaruit het onderwijs voortkomt.

In gesprek met school

Wanneer je hierover in gesprek gaat met de school, richt je dan op de bron en de visie van de ontwikkelaars, niet alleen op losse details. Dit geldt ook wanneer bijvoorbeeld naar Dokter Corrie wordt gekeken of ander materiaal wordt ingezet. Ook daarin ligt een bepaalde visie besloten.
Vraag jezelf daarom altijd af: Wat zijn de opvattingen van de ontwikkelaars over deze onderwerpen en welk doel hebben zij voor ogen? Leg uit waarom dit voor jou belangrijk is en vraag om wederzijds begrip. Zoek samen naar een passende oplossing wanneer je niet wilt dat je kind aan bepaalde lessen deelneemt.

Tot slot

Seksualiteit is iets kwetsbaars en waardevols tegelijk. Juist daarom is het van belang wie daarover onderwijs geeft en vanuit welke overtuiging dat gebeurt.

Het gaat niet alleen om wat kinderen leren, maar om de visie erachter die bepaalt hoe zij over seksualiteit leren denken.