Voordat ik concreet inga op de landelijke Week van gebed en de organisaties die daarbij betrokken zijn, is het belangrijk om eerst het volgende te benoemen.

De Bijbel erkent en leert daadwerkelijk eenheid tussen alle ware gelovigen. Die eenheid is geen menselijk bouwwerk, maar een geestelijke werkelijkheid die voortkomt uit het volbrachte werk van de Heere Jezus. Allen die in Christus zijn, zijn door één Geest tot één lichaam gedoopt (1 Kor. 12:12–13). In die zin bestaat er al een diepe eenheid tussen gelovigen wereldwijd, over kerkmuren heen en door de eeuwen heen.

De ware kerk van Christus is dan ook niet beperkt tot één plaatselijke gemeente, één denominatie of één aardse organisatie. De kerk bestaat uit alle ware gelovigen in de Heere Jezus, ongeacht hun kerkelijke achtergrond of lidmaatschap van een aardse gemeente.

En ja, er bestaan verschillen tussen christenen, kerken en denominaties. Niet iedere gelovige ziet alles hetzelfde en niet iedere gemeente legt dezelfde accenten. Die verscheidenheid is op zichzelf geen probleem. Zij hoort bij het lichaam met vele leden en verschillende gaven. Ik heb er dan ook geen moeite mee om te bidden met iemand die tot een andere kerk of denominatie behoort en doe dat ook. Het is juist mooi en bijzonder om deze eenheid met andere christenen te mogen ervaren.

Maar de Bijbel stelt ook duidelijke grenzen

Eenheid is in de Schrift nooit los verkrijgbaar van waarheid. Zij is altijd verbonden aan het evangelie en aan de belijdenis van Christus zoals Hij Zich in Zijn Woord openbaart. Waar wezenlijke waarheden van het evangelie worden ontkend, toegevoegd of afgezwakt, kan geen geestelijke eenheid worden gezocht, hoe oprecht de intenties ook zijn. Daarom is de vraag niet óf eenheid bestaat, die is er onder ware gelovigen, maar welke eenheid gezocht en zichtbaar gemaakt wordt, en of dat gebeurt in overeenstemming met de waarheid van Gods Woord.

Vanuit dat kader kijk ik in dit tweede deel naar de landelijke gebedsweek, de rol van betrokken organisaties en waarom dit juist voor gelovigen en opvoeders onderscheidingsvermogen vraagt.
(Deel 1 kun je hier teruglezen)

Oecumenisch karakter

De landelijke gebedsweek brengt kerken samen, ook geloofsgemeenschappen en kerken die fundamenteel verschillend denken over kernpunten van het christelijk geloof. Het materiaal wordt ontwikkeld door kerken uit uiteenlopende tradities. Kerken die onder andere verschillen in hun visie op:

• het gezag en de plaats van de Schrift (Schrift alleen, of Schrift én traditie; letterlijk door God geïnspireerd of vooral verhalend en symbolisch),
• de weg tot behoud,
• de plaats en werking van de sacramenten (teken en bevestiging, of middel waardoor genade wordt ontvangen en dat iets toevoegt naast het volbrachte werk van Christus).

Het gaat hier dus niet om details waarover je van inzicht kunt verschillen, maar om kernpunten die het hart van het evangelie raken. Wanneer zulke verschillen bewust buiten beeld worden gehouden om samen te kunnen bidden, ontstaat een eenheid die misschien wel gevoeld wordt, maar niet gezamenlijk beleden kan worden.

De rol van de Raad van Kerken

De gebedsweek wordt mede georganiseerd door de Raad van Kerken in Nederland. De Raad kiest bewust voor een brede oecumenische en interreligieuze benadering. Zij stimuleren ontmoeting en dialoog tussen religies en leggen nadruk op het zoeken naar wat verbindt, in plaats van wat scheidt. Ook vermijden zij exclusieve geloofsuitspraken. Dat sluit aan bij wat de Week van Gebed zelf op sociale media verwoordde: “Deze week staan we stil bij wat ons verbindt, in plaats van wat ons scheidt.”
Voor de Raad van Kerken gaat deze verbondenheid verder dan christenen onderling. Jaarlijks verschijnen er onder andere een Divali-groet en een Ramadan-groet, gericht aan hindoes en moslims.

In de Divali-groet van 2022 staat bijvoorbeeld:
“Nu gaat u als hindoes het Divali-feest vieren. Vele lichtjes zullen ontstoken worden als teken van het goddelijke Licht dat alle donker verdrijft. Wij voelen ons daarin met u verbonden.”

En in de Ramadan-groet van vorig jaar lezen we:
“Samenleven op basis van die gemeenschappelijke waarden roept op om open te staan voor elkaar, te zoeken naar verbinding, te luisteren en niet te snel te oordelen.”

Wie de publicaties van de Raad van Kerken en de Week van Gebed leest, ziet hierin naar welke vorm van eenheid wordt verlangd. Dat betekent niet dat de betrokkenen onoprecht zijn, maar wel dat een gezamenlijke belijdenis van het evangelie geen voorwaarde is voor verbondenheid. Door samen te bidden worden deze verschillen niet opgeheven, maar juist bedekt. Daarbij komt dat ook liturgie, symboliek en vaste gebeden altijd theologie overdragen. De vorm die wordt gebruikt, is nooit neutraal.

Liefde vraagt om waarheid, niet om stilzwijgen

Soms wordt gezegd: “Kies voor liefde en eenheid, kijk naar wat bindt en laat de verschillen rusten.” Maar de Bijbel leert dat liefde zich verheugt in de waarheid (1 Kor. 13:6).

Ware liefde:

• benoemt verschillen eerlijk,
• waarschuwt wanneer aan het evangelie wordt toegevoegd of ervan wordt afgedaan,
• kiest niet voor eenheid ten koste van waarheid.

Zonder onderscheid meedoen aan de gebedsweek kan bijbels lijken, maar kan juist bedekken of verdraaien wat de Bijbel over eenheid leert.

Wat de Bijbel hierin waarschuwt

De Bijbel beschrijft dat er een tijd komt waarin religie en eenheid zichtbaar zijn, maar de waarheid van het Evangelie verdwenen is. Een eenheid die aantrekkelijk oogt, maar zijn grond niet vindt in de belijdenis van Christus zoals Hij Zich in Zijn Woord openbaart.

Het is niet nodig om te stellen dat de gebedsweek of een evenement als The Passion de vervulling hiervan is. Maar we mogen wel vragen: bewegen deze initiatieven in die richting? Worden theologische verschillen onbelangrijk verklaard? Wordt de Heere Jezus alleen beleden? Of maakt leer steeds meer plaats voor gezamenlijk gevoel en waarden waarin je je allemaal kunt vinden?

Juist in zo’n klimaat worden gelovigen die vasthouden aan de waarheid van het Evangelie steeds vaker gezien als lastig. Dat is geen reden om stil te zijn. Het is reden om des te helderder te spreken, ook thuis.

Tot slot

We kunnen en mogen altijd bidden om eenheid in waarheid. Dat kan binnen je gezin, gemeente en met een ieder ander die Christus liefheeft en trouw wil zijn aan Zijn Woord. Ook kinderen mogen we leren wat de Bijbel over eenheid leert en waarom vasthouden aan de waarheid noodzakelijk is om te kunnen groeien naar de Heere Jezus toe (Ef. 4:15).

Als je kind vraagt: “Mogen we mee naar The Passion?” of “Waarom doen wij niet mee aan de gebedsweek?” Zie dit dan als een kans en niet als een probleem.

Je kunt zeggen: “Het is fijn dat mensen aan de Heere God denken. Maar wij willen kijken: wat wordt er gezegd over de Heere Jezus? Is Hij daar de enige Weg, de Waarheid en het Leven? Worden er dingen weggelaten die in de Bijbel belangrijk zijn om samen te kunnen bidden? Als dat zo is bidden we liever apart.''

Zo leer je kinderen niet om anderen te veroordelen. Maar je leert hen wél om te onderscheiden. En dat onderscheidingsvermogen is precies wat ze nodig hebben in een wereld vol stemmen die zich christelijk noemen.

Als christenen zijn we niet geroepen om elke vorm van zichtbare eenheid te omarmen, maar wel om standvastig te blijven in de waarheid.